آغاز چابک‌سازی بزرگترین سازمان پژوهشی کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، غلامرضا گل‌محمدی در گفتگوی اختصاصی با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط‌زیست با اشاره به تکالیف تعیین‌شده در بند «ث» ماده ۳۳ قانون برنامه هفتم توسعه، از بازبینی گسترده در ساختار و تشکیلات این سازمان با هدف افزایش اثربخشی و بهره‌وری در بخش کشاورزی خبر داد.

وی با بیان اینکه سازمان تات به‌عنوان یک نهاد علمی همواره بر بازبینی درونی تأکید داشته، تصریح کرد: در طول ۲۰ سال اخیر، این سازمان تعداد واحدها، مؤسسات و مراکز تحقیقاتی خود را از ۱۳۶ واحد به ۵۷ واحد کاهش داده است. با این حال، از خرداد ۱۴۰۳ و پس از ابلاغ قانون برنامه هفتم، کارگروه ویژه‌ای با همکاری سازمان اداری و استخدامی تشکیل شد تا ساختار جدید با نگاهی چابک‌تر تدوین شود.

رئیس سازمان تات درباره خروجی این بازنگری تشکیلاتی اظهار داشت: در ساختار جدید که به تصویب شورای اداری رسیده است، شاهد کاهش۳۰ درصدی در پست‌های مدیریتی و حدود ۳۰ تا ۳۵ درصدی در پست‌های غیرمدیریتی خواهیم بود. این کوچک‌سازی به معنای حذف خدمات نیست، بلکه هدف، صرف بهتر منابع محدود مالی و افزایش چابکی در پاسخگویی به نیاز‌های بخش کشاورزی است.

گل‌محمدی یکی از مهم‌ترین بخش‌های ساختار جدید را تقویت زنجیره «تحقیق، آموزش و ترویج» دانست و افزود: برای نخستین بار پیشنهاد شده است که دو پست مخصوص سازمان تات در مراکز جهاد کشاورزی دهستان‌ها مستقر شوند. این نیرو‌ها تا پایان خدمت به‌عنوان مروج تخصصی فعالیت خواهند کرد تا چالش کمبود نیروی ترویجی در خط مقدم تولید برطرف شود.

وی با تأکید بر حفظ وظایف حاکمیتی، تصریح کرد: مدیریت و حفاظت از منابع ژنتیکی که ۸۰ درصد آن در اختیار سازمان تات است، در کنار موضوعاتی نظیر الگوی کشت، بهره‌وری و ایمنی زیستی، از وظایف حاکمیتی جدیدی است که در ساختار جدید به‌طور ویژه دیده شده و قابل واگذاری به بخش خصوصی نیست.

رئیس سازمان تات همچنین به نقش بخش خصوصی و نخبگان اشاره کرد و گفت: ما بستر منظمی را برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم کرده‌ایم. سازمان تات از هر مرکز پژوهشی، دانشگاهی و شرکت دانش‌بنیانی که بتواند چالشی از بخش کشاورزی را حل کند، ۱۰۰ درصد حمایت می‌کند. این حمایت شامل در اختیار گذاشتن فضا، امکانات و حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویی مرتبط خواهد بود.

گل‌محمدی گفت: به دلیل تنوع اقلیمی و ضرورت حفظ ذخایر ژنتیکی و هسته‌های اولیه بذر در هر منطقه، هیچ مرکز تحقیقات استانی حذف نخواهد شد. اما کوچک‌سازی از درون این مراکز و تبدیل آنها به هاب‌های منطقه‌ای و مراکز نوآوری و فناوری در دستور کار قرار گرفته است تا پیوند میان تحقیق و اجرا مستحکم‌تر شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت نیروی انسانی در سازمان تات گفت: طی چهار سال اخیر، سالانه دست‌کم ۵۰۰ نفر از کارکنان غیرهیئت‌علمی و حدود ۱۲۰ نفر از اعضای هیئت‌علمی بازنشسته شده‌اند. سازمان با کمبود نیرو مواجه است، و به‌دلیل توقف فرآیند اصلاح ساختار، شمار کارکنان از حدود ۱۲ هزار نفر به نزدیک ۷۵۰۰ نفر کاهش یافته است.

رئیس سازمان تات افزود: در حال حاضر مجوز استخدام نداریم و صدور مجوز منوط به تأیید ساختار جدید است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، پس از تأیید ساختار، به ازای هر عضو هیئت‌علمی یک مجوز و به ازای هر سه نیروی غیرهیئت‌علمی یک مجوز استخدامی اختصاص می‌یابد.

وی با اشاره به کاهش اعضای هیئت‌علمی این سازمان اظهار داشت: شمار اعضای هیئت‌علمی تات ۱۷۸۲ نفر اعلام شده و پیش‌بینی می‌شود امسال حدود ۱۳۰ نفر از آنان بازنشسته شوند؛ این در حالی است که در مقطعی شمار اعضای هیئت‌علمی این سازمان به حدود ۳ تا ۴ هزار نفر می‌رسید.

گل‌محمدی ادامه داد: با وجود تلاش برای کاهش نیرو‌های اداری و پشتیبانی از طریق الکترونیکی‌کردن امور و استفاده از سامانه‌های هوشمند، سازمان تات با کمبود شدید کارشناس مواجه است. همچنین این سازمان حدود ۱۷ هزار پست سازمانی دارد و در چارچوب ساختار جدید، کوچک‌سازی ۳۰ درصدی در حال انجام است.

وی در پایان گفت: پس از کاهش پست‌های مدیریتیِ دارای متصدی، باید ۲۵ درصد پست‌ها همواره بلاتصدی باقی بماند تا امکان جذب نیرو از محل این ظرفیت فراهم شود. با ابلاغ نهایی ساختار، جزئیات تشکیلاتی ظرف دو ماه آینده به سازمان اداری و استخدامی ارسال خواهد شد تا مسیر جذب نیرو‌های متخصص و جوان برای پست‌های کلیدی ترویجی و پژوهشی باز شود.