چالش وحدت ناتو؛ در میانه پدیده‌هایی چون ترامپ و اردوغان

در آستانه نشست سران کشورهای عضو ناتو در لندن, دبیر کل ناتو گفت: کشورهای عضو این پیمان و کانادا قرار است تا سال 2024 حدود 400 میلیارد دلار بیشتر در مقایسه با سال 2016 برای اهدف دفاعی هزینه کنند.
آیا این بدان معنا است که همگرایی بین اعضاء این پیمان افزایش یافته است؟
وزیر امور خارجه انگلیس در بیانیه ای از تعهد متحدان ناتو به افزایش سرمایه گذاری در حوزه دفاعی استقبال کرد.
دومنیک راب وزیر امور خارجه انگلیس در آستانه نشست هفته آینده سران ناتو در لندن گفت: «من از این اطلاعیه استقبال می کنم که متحدان اروپایی ناتو و کانادا سرمایه گذاری دفاعی شان را تا 2024 تا 400 میلیارد دلار افزایش می دهند. این پیشرفتی در جهت تعهد مشترک ما به سرمایه گذاری دو درصد تولید ناخالص ملی در حوزه دفاعی است.
اما نباید فراموش کرد که این خبر حکایت از این دارد که اعمال فشار‌های ترامپ در نهایت توانسته است مشارکت بیشتر در هزینه‌های این پیمان دفاعی را به اعضای دیگر تحمیل کند و حمایت نظامی آمریکا از اروپا را به تجارتی پرسود برای ارتش این کشور تبدیل کند.
سران کشورهای عضو ناتو قرار است روز 3 و 4 دسامبر به مناسبت هفتادمین سالروز پیمان آتلانتیک شمالی در لندن تشکیل جلسه دهند. گفته می‌شود مذاکرات راهبردی در مورد روسیه , آینده کنترل تسلیحات و افزایش قدرت چین در دستور کار قرار دارد.
ظاهرا تنها مشکل پیمان آتلانتیک شمالی رئیس جمهور آمریکا نیست. همزمان اختلافات بین اعضاء این پیمان بشدت افزایش یافته و این افزایش در حدی بوده که مقامات فرانسوی از مرگ مغزی این پیمان سخن می‌گویند.
به عبارت دیگر، نشست سران ناتو در لندن که قرار بود نمایشگر وحدت اعضای ناتو باشد, با تنش کنونی میان پاریس و آنکارا, دو عضو کلیدی ناتو به تیرگی گراییده است.
بعد از حمله رجب طیب اردوغان,‌ رئیس جمهور ترکیه به شمال شرق سوریه، رئیس جمهور فرانسه ناتو را در حالت ”مرگ مغزی“ توصیف کرد و در نتیجه تجدید نظر در راهبرد ناتو را خواستار شد.
مکرون رئیس جمهور فرانسه گفته بود ناتو از ترکیه در عملیات چشمه صلح در سوریه حمایت نخواهد کرد.
رئیس جمهور ترکیه نیز در پاسخ تندی به همتای فرانسوی خود گفت مکرون ابتدا ”مرگ مغزی“ خودش را بررسی کند.
وی همچنین در دانشگاه مرمره گفت: امائول مکرون رئیس جمهور فرانسه در حدی نیست که ترکیه را از ناتو اخراج کند و چنین صلاحیتی هم ندارد.
پس از این اظهارات وزارت خارجه فرانسه سفیر ترکیه را در اعتراض به اظهارات غیر قابل قبول اردوغان رئیس جمهور ترکیه درباره همتای فرانسوی اش احضار کرد.
ژان-لوک ملانشون رئیس حزب "فرانسه تسلیم ناپذیر" نیز در صفحه توئیتر خود نوشت: اظهارات اردوغان ضد امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه نشان دهنده عادات خارج از عرفی است که وی با توسل به خشونت فیزیکی یا لفظی انجام می دهد. سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از آنجایی در حال مرگ مغزی است که شخصی چون اردوغان عضو آن است".
در شرایطی که ظاهرا ترامپ به هدف خود - یعنی تبدیل حمایت نظامی آمریکا از اروپا به تجارتی پر سود برای واشنگتن - رسیده است؛ یک مقام آمریکایی روز جمعه,‌ چند روز مانده به نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی, ناتو , اطمینان داد امانوئل مکرون, رئیس جمهور فرانسه همچنان از این باور که وی می خواهد ناتو نقشی ایفا کند, دست برنداشته است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از واشنگتن, این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود, اعلام کرد ”رئیس جمهور مکرون همچنان تلاش می کند به آنچه که او برای ناتو آرزو می کند, دست یابد“.

------------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی