خشونت و نزاع؛ پدیده‌ای که جامعه را از نظر مادی و معنوی متضرر می‌سازد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز خراسان رضوی، وقتی به راه رو‌های ساختمان دادگستری رسیدم افراد مختلفی را دیدم که هرکدام برای کاری به اینجا آمده بودند، مهدی را در کنار دری دیدم که منتظر بود دادگاهش شرع شود، وقتی با او صحبت کردم می‌گفت: نمی‌خواستم بزنم، اما نتوانستم خودم را کنترل کنم و شد انچه که نمی‌خواستم بشود، آهی کشید و گفت: کاش خود را کنترل می‌کردم.

 

تا چندی پیش سخن از اعتیاد و طلاق و ناهنجاری‌های رفتاری و ... به عنوان مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی کشور در میان بود، اما به تازگی کارشناسان اعلام کرده اند که خشونت و انواع آن در صدر آسیب‌های اجتماعی در کشور قرار گرفته است.
به گفته متخصصان، این چالش اجتماعی ریشه در عوامل گوناگون از جمله فشار‌های مالی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سلامت جامعه دارد و نیازمند بررسی‌های علمی است.
در حال حاضر "خشونت" آسیب اصلی کشور به حساب می‌آید و متاسفانه اگر خشونت و خشم در جامعه‌ای افزایش پیدا کند، میزان نزاع و درگیری بین مردم هم افزایش پیدا خواهد کرد.

بر اساس آمار‌هایی که پزشکی قانونی خراسان رضوی ارائه می‌دهد در سال ۹۷ حدود ۵۳ هزار پرونده در پزشکی قانونی تشکیل شده که از این میزان ۳۹ هزار و ۸۷۴ پرونده مختص نزاع است.
مدیرکل پزشکی قانونی خراسان رضوی از افزایش نزاع در خراسان رضوی خبر می‌دهد و می‌گوید: میانگین آمار نزاع در خراسان رضوی در ۱۰سال گذشته حدود پنج درصد افزایش داشته است و این استان بیشترین تعداد نزاع در کشور را دارد.
مدیرکل پزشکی قانونی خراسان رضوی درباره مراجعه قربانیان خشونت به پزشکی قانونی می‌گوید: حدود۴۰هزار فقره از نزاع‌ها در این استان مربوط به درگیری و بقیه مربوط به مواردی نظیر کودک آزاری، همسر آزاری، خود زنی و از این قبیل بوده است.
حجازی می‌افزاید: بیشتر مراجعات کودک آزاری به پزشکی قانونی از سازمان بهزیستی ارجاع می‌شود، مراکز درمانی پیش از این تنها موارد حاد آسیب دیدگی کودکان را اطلاع می‌دادند، اما به دلیل اطلاع رسانی‌های صورت گرفته به تازگی کارکنان مراکز درمانی حتی با مشاهده موارد مشکوک به کودک آزاری مراجع انتظامی یا بهزیستی را در جریان می‌گذارند و با دستور این مراکز موضوع در پزشکی قانونی بررسی می‌شود.

در کنار خشونت‌های رفتاری و گفتاری که هر کدام از ما ممکن است در سطح شهر با آن‌ها مواجه شویم، عده‌ای هستند که حتی در محیط خانه هم از این پرخاشگری‌ها در امان نیستند و در اصطلاح دچار «خشونت خانگی» می‌شوند.
خشونت خانگی با خشونت‌های دیگر متفاوت است خشونت خانگی معمولا در محیط خصوصی خانه اتفاق می‌افتد و شاهدی غیر از اعضای خانواده نیست و نمی‌توانند مداخله کنند و ماجرا را پایان دهند، پلیس هم در این ارتباط معمولا پس از پایان ماجرا می‌رسد و واکنش مناسبی هم به مسئله ندارد.
حمید رضا پو یوسف مدیر کل بهزیستی خراسان رضوی درباره علل اصلی خشونت خانگی می‌گوید: یکی از علل اصلی خشونت خانگی تاب نیاوردن افراد خانواده است و به نوعی می‌شود گفت که خشونت در جامعه و خانواده یک بازنمایی و یک متغییری است از اینکه در خانواده نشاط وجود ندارد.
وی می‌گوید: شاید بتوان گفت: کاهش شادی و نشاط در جامعه مهم‌ترین عامل افزایش رفتار‌های خشونت‌آمیز درخانواده ایرانی است. پس باید در نظر داشته باشیم که شادی و نشاط جمعی یک واکنش احساسی است که در آن جامعه از رفتار‌هایی که به خشونت و خشم منتهی می‌شود فاصله می‌گیرد.
مدیر کل بهزیستی خراسان رضوی می‌گوید: در خانواده‌ای که اعضای آن با خشم و خشونت بیگانه شوند فضای همدلی، محبت و دوستی پررنگ‌تر می‌شود. از این‌رو جا دارد مسئولان در ابعاد مختلف آموزشی، تربیتی و رسانه‌ای زیرساخت‌های لازم برای ایجاد فضایی شاد همراه با نشاط باطنی، جامعه را به سوی دوری از خشونت و خشم سوق دهند.

اورژانس اجتماعی درسال ۷۸ با هدف به حداقل رساندن و کاهش میزان آسیب‌های اجتماعی وارده به افراد، در سازمان بهزیستی تشکیل شد. اورژانس اجتماعی پلیس نیست. گشت ارشاد هم نیست، اورژانس یک منبع اجتماعی است برای کمک به کسانی که به هر دلیلی درخانواده معرض آسیب هستند و یا دچار آسیب اجتماعی شده‌اند؛ اورژانس اجتماعی کمک می‌کند که پیشگیری از وقوع جرم هم انجام شود حتی پیشگیری مجدد هم از وقوع جرم انجام شود.
مدیر کل بهزیستی خراسان رضوی در باره تاثیرگذار بودن اورژانس‌های اجتماعی در کاهش خشونت‌های خانگی می‌گوید: پوشش اورژانس‌های اجتماعی در خراسان رضوی و ارائه خدمات در شهر‌های استان موجب شده است آمار خشونت‌ها پارسال نسبت به سال قبل ازب آن کمتر شود.
وی می‌افزاید: طبق تماس‌های گرفته شده با اورژانس‌های اجتماعی خراسان رضوی بیشترین تماس‌ها در زمینه خشونت‌های خانگی، کودک آزاری و همسر آزاری است.
حمید رضا پوریوسف افزود: پارسال حدود ۱۰ هزار و ۳۱۶ تماس تلفنی در خصوص آزار با خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی گرفته شد که حدود ۲ هزار تماس درباره کودک آزاری بوده است.
هرچند این آسیب اجتماعی با فرهنگ ایرانی اسلامی ما تناسبی ندارد، اما می‌توان با آموزش روابط سالم و مناسب اجتماعی از طریق نهادهایی، چون خانواده، نهاد‌های آموزشی و به ویژه رسانه‌های ارتباط جمعی این آسیب را کاهش داد.
با توجه به بروز خشونت در گروه‌های سنی جوان و نوجوان می‌توان با توسعه نهاد‌های فرهنگی در سطح استان به ویژه سینما، پارک‌های علمی- تفریحی، کتابخانه، فرهنگ‌سرا و افزایش علاقمندی جوانان به شرکت در فعالیت‌های هنری، فرهنگی و ورزشی به کاهش این آسیب اجتماعی و اثرات آن در جامعه کمک کرد.