از اصفهان تا یزد، خط لوله همدلی یا افتراق؟

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز یزد ،

پنج شنبه ای که گذشت یک روز استثنایی بود. یک هفته پس از بیست و یکمین تعرض به خط لوله انتقالی آب به یزد در ورزنه اصفهان از ابتدای سال جاری، جمعی از هنرمندان و فعالان فرهنگی یزد به ورزنه رفتند و با هنرمندان و کشاورزان اصفهانی حلقه مهربانی تشکیل دادند. آن ها پای درد دل های کشاورزان اصفهانی نشستند و تلاش کردند تا علت گلایه ها و البته در برخی اوقات صدمات برخی از آن ها به خط لوله انتقالی را درک کنند. یزدی ها در این سفر در اقدامی نمادین برای نشان دادن همدلی خود با کشاورزان زحمتکش ورزنه خون خود را به بیماران نیازمند اصفهانی اهدا کردند و در ادامه در بین کشاورزان اصفهانی حضور یافتند. در این دیدارها، حرف های زیبا و همدردانه ای رد و بدل شد. یزدی ها برای ورزنه ای ها در این سفر از داغ خشکسالی بر پیکر خشک و کویری یزد سخن گفتند و از این که راضی به زیان کشاورزان اصفهانی نیستند. ورزنه ای ها هم در این دیدار کویر یزد را میراث جاودان ایران زمین دانستند که راضی به خشک شدن آن نیستند. ورزنه ای ها در این سفر گفتند ما تخریب گران خطوط انتقال آب به  یزد را قبول نداریم واقدام آنها را محکوم می کنیم اما انتظار نداریم در چنین شرایطی از آب انتقالی برای مصارف غیرشرب در استان یزد استفاده شود.

فعالان اجتماعی و دوستداران محیط زیست یزد یک بار دیگر هم در اردیبهشت ماه گذشته سفری به شهرستان ورزنه داشتند. سفری با شعار آب، صلح و مهرورزی تا در گفتمانی دوستانه موضوع مشکل آب دو منطقه حل گردد و کار به تخریب لوله انتقال آب به یزد نکشد.   
 
داستان تعرض به خط لوله انتقال آب به یزد
همزمان با افزایش شیوع پدیده خشکسالی در ایران در سال های اخیر، تعرض به خط لوله انتقال آب به یزد شدت یافته است.  از سال 91 تا کنون هر از چند گاهی تخریب حوضچه های آب انتقالی به یزد یا انداختن تیرهای برق این مسیر گزارش شده و در سال جاری نیز این تعرضات به بیست و یک مورد رسیده است. این تعرضات آب یزد را برای مدت چند ساعت تا چند روز قطع کرده است اما با تلاش ماموران آب منطقه ای این خط ترمیم شده و جریان آب دوباره برقرار شده است. به گفته مدیر عامل شرکت آب منطقه ای یزد این تعرضات از ابتدای سال جاری تا کنون سه میلیارد تومان هزینه در بر داشته است.
 رئیس دادگستری استان یزد در خصوص برخورد با عاملان این تخریب ها می گوید این تعرضات با حضور استانداران سه استان چهارمحال و بختیاری ، اصفهان ویزد مورد بررسی قرار گرفته و تصمیمات محکمی در این خصوص گرفته شده است. حبیبی می گوید برخی افراد ماجراجو که از کشاورزان هم نیستند تلاش می کنند با تخریب خط لوله منافع خود را دنبال کنند.
از سوی دیگر، خبرها حاکی از آن است که شکایت دو تن از وکلای یزدی از تخریب کنندگان خط لوله انتقالی از دادگاه عمومی به دادگاه انقلاب اصفهان ارجاع شده است. علت این موضوع نیز آن بوده که اتهام تخریب کنندگان افساد فی الارض و محاربه با نظام اسلامی قلمداد شده است.

 
 آب برای شرب آری، برای صنعت و کشاورزی خیر
 با چند تن از کشاورزان ورزنه در این سفر به گفتگو نشستم. رضایی یکی از این کشاورزان گفت ما با تخریب خط لوله انتقالی آب به یزد مخالفیم اما وقتی دولت به خواسته ها و مطالبات ما توجه نمی کند گاهی اوقات مجبور به انجام چنین کارهایی می شویم. اکبر زاده یکی دیگر از کشاورزان گفت ما با تخصیص آب انتقالی زاینده رود برای مصرف شرب مردم یزد هیچ مشکلی نداریم آن ها هم برادران و خواهران ما هستند اما چرا باید آب کشاورزی ما برای مصرف کشاورزی و صنعت یزد هزینه شود؟ دهقان هم که مدتیست با خشکسالی ها کار روی زمین های کشاورزیش را رها کرده می گوید: اگر دولت خسارت های باغ ها و زمین های ما را تضمین کند ما حرفی برای انتقال آب به یزد نداریم. اکبری یکی دیگر از کشاورزان می گوید قرار بوده دولت خسارات ما بابت خشکسالی را پرداخت کند اما خبری از این موضوع نیست که نیست.
جان کلام کشاورزان اصفهانی این بود چرا دولت نباید در چنین برهه ای مانع از زیان کشاورزان خسارت زده شود و چرا در حالی که آن ها خودشان آب ندارند آب زاینده رود باید برای مصارف صنایع پرمصرفی چون فولاد و نیروگاه استفاده شود.

 
آب انتقالی به یزد چگونه مصرف می شود؟
 تصمیم گرفتم تا این سوالات را با مدیرعامل شرکت آب منطقه ای یزد در میان بگذارم.  دکتر جوادیان زاده به من گفت پروژه آب انتقالی به استان یک تصمیم دولتی در سطح کلان برای نجات یک استان کویری از خطر زوال بوده است . او گفت تخصیص آب انتقالی به یزد درسال 68 حدود 78 میلیون متر مکعب برای بخش های صنعت وشرب بود که بعدا در سال 1378 این میزان آب به 98 میلیون متر مکعب رسید که 20 درصد سهم صنعت و 80 درصد سهم شرب بود. با این حال به علت خشکسالی های پیاپی و اولویت تامین آب شرب مردم سهم صنعت از این میزان کاهش و به حدود 5 درصد رسید . مدیر عامل شرکت آب منطقه ای یزد می افزاید ما برای تامین آب درسالهای گذشته ناگزیربودیم  40تا50 درصد آب منابع زیزمینی را با آب انتقالی مخلوط کنیم  و در سالجاری که 35 درصد میزان آب انتقالی کاهش یافت ما 60 تا70 درصد از آب منابع زیرزمینی را با 30 درصد از آب انتقالی مخلوط و به تامین آب استان پرداختیم . او ادامه می دهد البته آبی هم که سهم صنعت می شود بیشتر برای صنایعی است که آب باکیفیت می خواهد مانند نیروگاه برق یا فولاد ،که آنهم با تولید برق مازاد دراستان تمام کشور منتفع می شوند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد در این باره گفت: اگر کل جمعیت استان یزد را در نظر بگیریم و میزان آب انتقالی به یزد را نیز مدنظر قرار دهیم، خواهیم دید که آب انتقالی فعلی، حتی نمی‌تواند ۵۰ درصد نیاز شرب استان را نیز تامین کند. محمدمهدی جوادیان زاده عنوان می کند: سهمیه مصوب آب استان یزد از خط انتقالی، ۹۸ میلیون مترمکعب بوده که این میزان با توجه به آورد رودخانه متغیر است و از آنجا که رودخانه به دلیل خشکسالی، با کاهش آورد مواجه بوده، اکنون سهمیه استان یزد به ۶۰ میلیون مترمکعب در سال رسیده است. وی تاکید می کند: در چنین شرایطی محرز است که اولویت نخست ما، ابتدا شرب و سپس با توجه به وضعیت اشتغال استان، صنعت است از این رو است که با سند و مدرک اعلام می‌کنیم که ۹۶ درصد آب انتقالی به یزد صرف شرب مردم این استان و چهار درصد نیز صرف صنعت استان می‌شود.

 رئیس جهادکشاورزی استان یزد هم با اشاره به مشکل کم آبی در یزد می گوید: ما به هیچ وجه از آب انتقالی برای کشاورزی استفاده نمی کنیم برعکس تلاش کرده ایم تا با آبیاری به شیوه نوین مصرف منابع آب زیرزمینی را هم به حداقل برسانیم. سجادی پور می گوید: در همین زمینه موفق شده ایم جایگاه استان یزد در کشت گلخانه ای را به رتبه دوم کشوری برسانیم و محصولات کم آبخواهی همچون زعفران، گیاهان دارویی و گل محمدی را جایگزین کشت محصولات پرآبخواه مانند هندوانه  و خربزه کنیم. وی  می افزاید: تکیه بر آب مجازی که مبتنی بر واردات نهاده های کشاورزی است از دیگر برنامه های ما برای کاهش مصرف آب در استان در بخش کشاورزی و دامپروری است.

پیام هایی از جنسی دیگر
دوشنبه این هفته یک بار دیگر خط لوله آب انتقالی به یزد در ایستگاه قارنه منطقه بهارستان در 45 کیلومتری اصفهان مورد حمله قرار گرفت. این حمله بیست و دومین حمله به خط لوله انتقالی از ابتدای سال جاری محسوب می شود. بر اثر این تخریب، حدود چهار میلیون متر مکعب آب در بیابان هدر رفت. در چنین حالی، خط لوله انتقالی حالا می تواند خط لوله ای برای همدلی بیشتر دو منطقه باشد می تواند هم خطی برای افتراق و جدایی بیشتر. انتخاب با خود مردم است.

 
 نویسنده: طیبه رجبی