آیا عملگرایی به کاخ سفید باز می‌گردد؟

تحریم های جدید سازمان ملل متحد علیه کره شمالی  در آخر هفته گذشته تصویب شد. 

این تحریم ها بسیار شدید بودند و سبب مسدود شدن مفرها و قطع روند تأمین مالی برای کره شمالی شدند. در ماه اوت همچنین، آمریکا و کره جنوبی رزمایش های مشترک نظامی انجام دادند که همواره سبب آشفته شدن پیونگ یانگ می شود. در اوت دو هزار و پانزده،‌ پس از آن که سربازان کره جنوبی به سبب برخورد با مین های زمینی کار گذاشته شده کره شمالی مصدوم شدند، تنش ها بین دو کشور تشدید و به تبادل آتش در امتداد مرز منجر شد. 

هر چند محافل رسانه‌ای غربی و وابسته وانمود می‌کنند عامل تقویت اهرم‌های فشار بر پیونگ یانگ آزمایش‌های هسته‌ای و موشکی این کشور است، اما نباید از این واقعیت غافل شد که آنچه کره شمالی را به این سمت و سو هدایت کرده تهدیدات آمریکا و متحدانش برای این کشور است. 

با توجه به این پیشینه طبیعی است این تحریم‌های سخت‌گیرانه و برگزاری رزمایش‌های نظامی تنها منجر به افزایش افشار بر کره شمالی نشود؛ بلکه شرایط را به گونه ای فراهم کند که پیونگ یانگ احساس کند دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد.  

پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود این است که از کره شمالی - که چیزی برای از دست دادن ندارد - جز «تهدید هسته‌ای» سکان دار این شرایط - یعنی آمریکا - چه انتظاری ‌می‌توان داشت؟ انتظاری جز تهدید پایگاه نظامی آمریکا در جزیره گوام؟ به ویژه اینکه این تهدید پس از تهدید دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا مطرح شد. 

ترامپ پیش از تهدید هسته‌ای پیونگ یانگ وعده داده بود در صورتی که پیونگ یانگ به تهدید واشنگتن با توسعه برنامه‌های بالستیک و هسته‌ای خود ادامه دهد با آتش به کره‌شمالی پاسخ دهد.

در هر حال پس تهدید موشکی و هسته‌ای جزیره گوام بسیاری از صاحب نظران پیش بینی کردند تنش بین واشنگتن و پیونگ یانگ تشدید خواهد شد. حتی برخی تصریح کردند احتمال بروز جنگ متعارف یا غیرمتعارف بین دو کشور در روزهای اخیر پس از تهدیدهای رئیس جمهور آمریکا و واکنش کره شمالی، افزایش یافته است. اما ظاهرا  مثل همیشه در شرایطی که بحران به نقطه بدون بازگشت میرسد سکاندار دیپلماسی در آمریکا دیدگاه‌های عملگرایانه است. 

ارزیابی سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل در مقاله‌ای در شماره دیروز روزنامه نیویورک تایمز با عنوان «می‌ توان سلاح‌ هسته‌ای در کره‌شمالی را تحمل کرد» را از این منظر می‌توان ارزیابی کرد.

سوزان رایس، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل در این مقاله با اشاره به اینکه "زرادخانه هسته ای قابل توجه کره شمالی و بهبود ظرفیت موشکی بالستیک قاره پیمای این کشور تهدیدی فزاینده برای امنیت آمریکا محسوب می شود" افزود: "اما اگر با دقت بتوانیم نقشی فعال ایفا کنیم با بحرانی فوری مواجه نخواهیم بود." 

سوزان رایس درباره پیامد‌های تهدید‌های اخیر آمریکا و  کره شمالی بر ضد یکدیگر گفت: "این سخنان خطر وقوع جنگ در شبه جزیره کره را در پی دارد" وی افزود: "آغاز یک «جنگ پیشگیرانه» به کشته شدن - اگر نگوییم میلیون ها نفر- صدها هزار نفر منجر خواهد شد. شهر سئول با بیست و شش میلیون نفر جمعیت تنها سی و پنج مایل با مرز فاصله دارد و در تیررس موشک ها و واحدهای توپخانه ای کره شمالی قرار دارد. حدود بیست و سه هزار سرباز آمریکایی، بعلاوه خانواده هایشان بین سئول و منطقه غیر نظامی اعلام شده زندگی می کنند. در مجموع باید گفت دست کم دویست هزار آمریکایی در کره جنوبی زندگی می کنند. ژاپن و تقریبا چهل هزار پرسنل نظامی آمریکایی که در این کشور مستقر هستند نیز در معرض حمله قرار دارند. خطر موجود برای خاک آمریکا و همچنین چشم انداز کشیده شدن پای چین به یک درگیری نظامی مستقیم با آمریکا را نمی توان در نظر نگرفت. سپس موضوع تأثیر ویرانگر جنگ بر اقتصاد جهانی مطرح می شود." 

رایس همچنین در تبیین دیدگاه‌ها‌ی کاملا عملگرایانه خود گفت: "برخلاف آنچه برخی در دولت ترامپ به آن باور دارند، وقوع جنگ برای تحقق هدف بازدارندگی ضروری نیست.  تاریخ نشان می دهد اگر ما باید با تسلیحات هسته ای در کره شمالی کنار بیاییم، این کار را خواهیم کرد، همان روشی که ما در مقابل تهدید ناشی از هزاران سلاح هسته ای در شوروی طی جنگ سرد، از آن استفاده کردیم. این امر مستلزم عمل گرا بودن است... اگر مقامات آمریکایی منطقی و ثابت قدم باشند می توانند از وقوع یک بحران جلوگیری با تهدیدهای فزاینده کره شمالی مقابله کنند." 

----------------------------

عبدالرضا خلیلی