عبدالباری عطوان: جنگ منطقه ای در راه است

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روزنامه رای الیوم چاپ لندن،  آمریکا در بحران کنونی میان کشورهای خلیج فارس و قطر خواهان راه حل نظامی این بحران است این در حالی است که میانجی گری کویت نیز با شکست مواجه شد واین شکست عاملی برای هموار کردن مسیر برای اجرای گزینه نظامی بود.

روزنامه رای الیوم چاپ لندن در پایگاه اینترنتی امروز خود در یادداشتی با این عنوان به قلم عبدالباری عطوان سردبیر این روزنامه نوشت: هرکس خطوط چهره شیخ صباح الاحمد الجابر، امیر کویت و حالت سرخوردگی و ناامیدی وی را که در تمام دیدارهایش با مقامات عربستان، امارات و قطر غالب بود، ببیند، بدون کمترین زحمت متوجه می شود میانجی گری وی بی فایده بوده است و  اوضاع در همه سطوح سیاسی و اقتصادی و شاید هم نظامی رو به وخامت است.

بار دیگر می گوییم «این، جنگ است» و به سمت لغزشگاه های بد و بی سابقه سرازیر خواهد شد زیرا هر دو طرف بر مواضع خود اصرار دارندو حاضر نیستند کوتاه بیایند. اردوگاه  عربستان، امارات و مصر خواهان پایبندی کامل و فوری قطر به اجرای موارد ده گانه دیکته شده است. قطر با اجرای هر یک از این موارد مخالف است و به منظور آماده شدن برای شرایط بدتر در بین نیروهای نظامی خود حالت آماده باش اعلام کرده است.

عطوان در ادامه نوشت: از نظر ما شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر حق داشت اعلام کند مادامی که تحریم قطر ادامه دارد، به هیچ وجه دعوت دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا را برای حضور در نشست واشنگتن به منظور بررسی بحران نخواهد پذیرفت زیرا امیر قطر می خواهد در کشورش و در بین مردمش باشد تا با هرگونه شرایط اضطراری مقابله کند. علاوه بر این امیر قطر خوب می داند اگر کشورش را ترک کند، ممکن است دیگر به آن بازنگردد زیرا از اتفاقی که برای پدربزرگش شیخ خلیفه بن حمد افتاد، عبرت گرفته است. شیخ خلیفه بن حمد در سال هزار و نهصد و نود و پنج زمانی که به قاهره سفر کرد، توسط پسرش شیخ حمد بن خلیفه (پدر تمیم) کنار گذاشته شد. نمونه دیگر شیخ حمد بن علی، نخستین امیر قطر از زمان اعلام استقلال این کشور در سال هزار و نهصد و هفتاد و یک و پسرعموی پدربزرگ امیر کنونی قطر است که در سفری رسمی قطر را به مقصد تهران ترک کرد و دیگر به دوحه بازنگشت.

ظرف بیست و چهار ساعت گذشته چهار تحول مهم رخ داد که با رصد کردن آن ها می توان نتایج احتمالی بحران را بررسی کرد: تحول اول ورود قدرتمندانه مصر به صحنه و درخواست ایهاب مصطفی، رییس هیئت دیپلماتیک اعزامی مصر به نیویورک از شورای امنیت سازمان ملل برای انجام تحقیق بی طرفانه درباره اتهامات وارد شده به قطر مبنی بر پرداخت یک میلیارد دلار پول نقد به یک سازمان تروریستی در عراق و سازمان های مشابه در سوریه به منظور آزاد کردن بیست و شش عضو خاندان حاکم که در عراق ربوده شده بودند، است. ایهاب مصطفی تاکید کرد اگر درست بودن این اتهامات ثابت شود، این امر بر تلاش ها برای مبارزه با تروریسم تاثیر منفی خواهد گذاشت.

تحول دوم سخنان جدی دو تن از وزیران امارات به نام انور قرقاش، وزیر مشاور در امور خارجی و سلطان بن احمد الجابر، وزیر مشاور است . انور قرقاش اقدامات قطر را سردرگم کننده و پیچیده توصیف کرد. سلطان بن احمد الجابر وزیر مشاور نیز قطر را به حمایت از تروریسم متهم کرد.

تحول سوم اعلام این خبر از سوی شبکه قطری الجزیره است که پایگاه و صفحات کاربری اش در شبکه های اجتماعی هدف حمله اطلاعاتی و تلاش نظام مند برای هک کردن قرار گرفته است. تلویزیون دولتی قطر نیز دو هفته پس از هک شدن پایگاه خبرگزاری دولتی قطر «قنا» در معرض  هک شدن قرار گرفته است.

تحول چهارم موافقت پارلمان ترکیه با اعزام پنج هزار سرباز برای تقویت پایگاه نظامی ترکیه در قطر و نیز انتشار پی در پی گزارش های خبری درباره ورود یگان های سپاه ایران در قالب مستشار و مربی است اما هیچ یک از مقامات قطر یا ایران این موضوع را تایید نکرده اند.

پافشاری چهار کشور عربستان، امارات، بحرین و مصر بر این که قطر شروط ده گانه را اجرا کند و هیچ گونه نرمشی به منظور پاسخ مساعد به میانجی گری امیر کویت نشان ندهد و در مقابل مخالفت قاطع قطر با این موضوع که و تاکید شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیر خارجه این کشور مبنیر بر اینکه کشورش هرگز به هیچ کس اجازه دخالت در سیاست خارجی را نخواهد داد، به این معناست که بحران به سرعت به سمت وخامت در ابعاد اقتصادی و نظامی پیش می رود.

خروج بحران از حوزه کشورهای حاشیه خلیج [فارس] به منطقه ممکن است آن را به سمت رویارویی نظامی سوق دهد. نشانه های زیادی حاکی از آن است که برسر دخالت نظامی برای تغییر نظام قطر،توافق و از مدت زمان طولانی برای آن برنامه ریزی شده است و متولیان حملات هوایی در انتظار صدور دستور برای آغاز این حملات هستند.

روز دوشنبه گذشته با خبرهای قطع روابط دیپلماتیک، بسته شدن حریم های هوایی و گذرگاه های زمینی و دریایی و اعمال تحریم فلج کننده از خواب بیدار شدیم. بعید نمی دانیم صبح فردا یا پس فردا با شنیدن خبرهای حملات هوایی و عزیمت نیروهای زمینی به سمت دوحه از خواب بیدار شویم.

کشوری که عملیات طوفان قاطعیت را برای تجاوز به یمن (با مشارکت قطر) آغاز کرد، در هدایت هواپیماهای این عملیات به سمت کشور کوچک قطر که مساحت آن تنها یازده هزار کیلومتر مربع است، درنگ نخواهد کرد به ویژه این که آن هواپیماها زمین گیر شده اند و دیگر هیچ نقطه ای برای هدف قرار دادن در یمن پیدا نمی کنند.

ما روی لبه پرتگاه بحرانی منطقه ای ایستاده ایم که از چارچوب میانجی گری ها و سیاست های چاپلوسی و سخنان درگوشی درباره کشورهای برادر حوزه خلیج [فارس] خارج شده است. جنگی منطقه ای در آستانه وقوع است و ابزار این جنگ هواپیماهای مدرن آمریکایی -که مدرن ترین هواپیماهای جهان هستند- است نه شمشیر، نیزه و اسب.

اقدام ترکیه به اعزام نیرو به دوحه گامی خوب برای اعلام همبستگی است اما احتمالا نتیجه عکس می دهد زیرا نه تنها ترکیه از قطر دور است بلکه این کشور احتمالا بهانه حمله نظامی به قطر را نیز فراهم می کند.

شاید بتوان گفت پایگاه [هوایی] العیدید از قطر حمایت نخواهد کرد و به صورت بی طرفانه ایفای نقش خواهد کرد زیرا در غیر این صورت اساسا نیازی به حضور پایگاه موازی ترکیه و اعزام نیرو با موافقت پارلمان برای تقویت این پایگاه نبود.

آمریکا خواهان راه حل های نظامی است و احتمالا به بی طرفی بسنده نمی کند. اگر بنا به جانبداری باشد، از اردوگاه عربستان و امارات جانبداری خواهد کرد. علت این جانبداری این نیست که در ابتدای کار هزینه را که پانصد میلیارد دلار است، به چنگ آورده است بلکه به این علت است که می خواهد کل منطقه خلیج ‍[فارس] را تحت قیمومیت رسمی خود قرار دهد.

میانجی گری کویت با شکست مواجه شد زیرا این کشور اساسا هیچ فرصتی برای موفقیت نداشت. این شکست عاملی برای هموار کردن مسیر برای اجرای گزینه نظامی بود. این جنگ همه را درگیر خواهد کرد و قطر تنها بازنده آن نخواهد بود.