اختلاف با اتحادیه اروپا وجه مشترک آنکارا و لندن

ترکیه همچنان از آوارگان به عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر اتحادیه اروپا استفاده می کند. انگلیس نیز در شرایطی که خود را برای خروج از اتحادیه اروپا آماده می‌کند از اختلافات میان ترکیه و این اتحادیه بهره برداری کند. 

شبکه تلویزیونی الاخباریه سوریه درباره استفاده ابزاری ترکیه از آوارگان اعلام کرد: "نظام ترکیه سیاست‌های خود را همواره بین سوء استفاده سیاسی از کمک‌های مالی اروپا و باج خواهی از سران این قاره پیر اجرا می کند و نقش‌های خود را در زمینه آوارگان سوری تغییر می دهد. این روش ها بارها در اظهارات مقامات ترکیه مشاهده شده است."

آنکارا و بروکسل ماه مارس سال گذشته توافقی جنجال برانگیزی در مورد آوارگان امضا کردند که براساس آن هر آواره ای که به صورت غیرقانونی وارد خاک یونان می شود اخراج و به ترکیه منتقل شود. یک توافق دوجانبه نیز در مورد آوارگان پیشتر بین آنکارا و آتن (یونان) به امضا رسید.

در این توافق کمک اتحادیه اروپا به ترکیه تا شش میلیارد یورو، لغو روادید برای شهروندان ترکیه که قصد سفر به کشورهای عضو اتحادیه اروپا را دارند و تسریع روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا در ازای مشارکت ترکیه در حل بحران آوارگان پیش‌بینی شده بود.

این توافق بازگشت همه افرادی را که غیرقانونی از طریق ترکیه وارد جزایر یونان در دریای اژه شده‌اند، بر اساس اصل «یک در برابر یک» پیش‌بینی می کند، یعنی در ازای هر سوری که به این ترتیب به ترکیه بازگردانده می شود،‌ یک ترکیه ای در یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا پذیرفته می شود.

آنکارا و اتحادیه اروپا در پی این توافق با انتقادات تندی به علت رعایت نکردن حقوق انسانی در حق آوارگان روبرو شدند. سازمان های مدافع حقوق بشر در واکنش به مفاد این توافقنامه تاکید کردند اتحادیه اروپا و ترکیه معیارهای انسانی را در اجرای توافقنامه بازگرداندن آوارگان به این کشور رعایت نکرده اند. آوارگان گرفتار در مرزهای کشورهای اروپایی از اجرای این توافق نگران هستند. 

اما در پی رد درخواست ترکیه در مورد استرداد هشت نظامی ترکیه ای مرتبط با کودتای نافرجام 15 ژوئیه از سوی مقامات یونانی، مقامات ترکیه بار دیگر تهدید کردند توافقنامه امضا شده با یونان و اتحادیه اروپا را در زمینه پذیرش آوارگان سوری لغو خواهند کرد. مولود چاوش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در مصاحبه ای با شبکه تلویزیونی دولتی TRT اعلام کرد: «ما یک توافق پذیرش مجدد مهاجران با یونان و اتحادیه اروپا داریم. ما تدابیر لازم را اتخاذ خواهیم کرد از جمله لغو این توافق.»

این هشت نظامی، چهار خلبان، دو فرمانده و دو گروهبان از 16 ژوئیه که با بالگرد در شمال شرقی یونان فرود آمدند، در بازداشت موقت به سر می برند. دیوان عالی یونان اعلام کرد: «صرف نظر از جرم (احتمالی) این نظامیان، استرداد آنها به ترکیه مجاز نیست زیرا حقوق آنها در معرض خطر قرار دارد».

البته آنکارا پیش از این، اتحادیه اروپا را به عمل نکردن به تعهداتش طبق این توافقنامه از جمله معاف کردن شهروندان ترکیه از روادید ورود به منطقه شنگن متهم کرده است. 

از سوی دیگر ترکیه با برقراری ارتباط با کشورهای رقیب اتحادیه اروپا سعی دارد از ابزار گوناگونی در جهت پاسخگویی به اقدامات اتحادیه بهره برداری نماید. ترکیه با نزدیک شدن به انگلیس که اخیرا ساز جدایی طلبی از اتحادیه اروپا را کوک کرده است، به دنبال یار گیری بر عیله اتحادیه اروپا می باشد. 

در این شرایط تراز می نخست وزیر انگلیس از آمریکا راهی ترکیه شد و با با رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه دیدار و گفتگو کرد. روابط دوجانبه، مبارزه با تروریسم، مسئله قبرس و موضوع اتحادیه اروپا محورهای اصلی این دیدار خواهد بود.

ظاهرا اختلافات با اتحادیه اروپا سبب شده آنکارا و انگلیس به یکدیگر نزدیک شوند شاید به این ترتیب بتوانند امتیازاتی از اتحادیه اروپا بگیرند. 

--------------

بررسی و تحلیل/ مسلم ملکی